Bohaterzy
Wg słownika języka polskiego bohaterem nazywamy osobę, która odznaczyła się męstwem będąca główną postacią w utworze literackim, filmie. Jest to również osoba, która reprezentuje dany okres lub epokę literacką. Bohater zawsze skupia na sobie uwagę otoczenia, czytelnika.
Słynna francuska pieśń, pochodząca z XI w., ?Pieśń o Rolandzie? ukazuje autentyczną wyprawę króla Franków Karola Wielkiego do Hiszpanii zajętej przez Saracenów w 778r. Główną treść utworu stanowi bitwa oddziału hrabiego Rolanda, który dowodził tylną strażą z Saracenami. Przyjaciel Rolanda- Oliwier, gdy zobaczył liczebną przewagę wroga, poprosił Rolanda o zadęcie w róg. Ten odmówił, uważając, iż wezwanie pomocy schańbiłoby jego ród, splamiło jego dobre imię w ?słodkiej Francji?. Nie chciał aby nazywano go tchórzem. Gdy Roland czuł zbliżającą się śmierć udał się na wzgórze, aby skonać pod pięknym drzewem, na zielonej trawie. Postanowił on wyszczerbić swój miecz ? Durendal. Nie chciał, aby miecz dostał się on w ręce wroga. Uderzył więc Durendalem o skałę. Niestety był zbyt słaby, więc zdecydował się na nakryć miecz oraz róg , atrybuty swojego stanu, własnym ciałem, aby ustrzec je przed poganami. Pojednawszy się z Bogiem powierzył mu duszę swoją oraz swoich towarzyszy. Roland umierał na wzgórzu z rękawicą zwróconą ku Bogu, twarzą skierowaną w kierunku Hiszpanii oraz modlitwą na ustach. Jego śmierci towarzyszyli aniołowie, którzy poprowadzili jego duszę do bram raju. Wzgórze to przypominało Golgotę a sam Roland w chwili śmierci- Chrystusa. Scena ta jest przepełniona symbolami religijnymi. Jest ona wzorem obrazu bohaterskiej, męczeńskiej śmierci.
Osoba Rolanda to wzór osobowy średniowiecznego rycerza. Dla głównego bohatera pieśni najważniejszą wartością była ojczyzna, co widoczne jest w słowach:
?Nie daj Bóg, aby przeze mnie hańbiono mój ród i aby słodka Francja miała iść w pogardę!?
Obok ojczyzny równorzędnymi wartościami były dla Rolanda wierność królowi, szacunek dla oręża, z którym nie rozstał się do śmierci oraz wiara katolicka. To w imię Boga i Kościoła, w obronie chrześcijaństwa walczył z poganami w czasie częstych w ówczesnym czasie wypraw krzyżowych. Swoimi bohaterskimi czynami rozsławił nie tylko swoje dobre imię ale przede wszystkim swojego władcę oraz Francję. W walce był honorowy, uczciwością, męstwem. W niebie otrzymał nagrodę. Pełna patosu scena śmierci Rolanda to synteza jego rycerskich cnót. ?Pieśń o Rolandzie? to także przykład utworu średniowiecznego zwanego ? chanson de geste?- pieśń o czynach.
Powieść poetycka autorstwa Mickiewicza ?Konrad Wallenrod? wątki dotyczące zdrady i honoru rycerskiego. Tytułowy bohater heroiczny w rzeczywistości nazywał się Walter Alf. W dzieciństwie został on porwany przez Krzyżaków. Bohater cały czas jednak czuł się Litwinem, co uwidocznione jest w słowach:
?Miałem imię Waltera, Alfa nazwisko przydano;
Imię było niemieckie, dusza litewska została?
Patriotyzm podsycał w młodzieńcu jego rodak, stary piastun - Halban. Nawet więc jako dorosły człowiek ? Walter był pełen niechęci do Krzyżaków, mimo, że wychował się wśród nich. Po jednej z bitew przedostał się do swojej prawdziwej ojczyzny. Poznał tu swą przyszłą żonę, córkę władcy Litwy ? Aldonę. Niestety, po ożenku Walter:
??szczęścia w domu nie znalazł, bo go nie było w ojczyźnie??.
Litwa była nękana przez najazdy krzyżackie. Tylko Walter znał na tyle Zakon, żeby móc rozbić go od wewnątrz. Postanowił poświęcić prywatne szczęście dla dobra ojczyzny. Mimo moralnych rozterek powrócił w szeregi Zakonu jako Konrad Wallenrod. Kiedy umarł Winnych ? Wielki Mistrz Krzyżacki, Konrad bez przeszkód mógł zająć jego miejsce. Przedsięwzięcie to ułatwiła mu tajemnicza pustelnica, którą jak się później okazało była Aldona. Bohater wprowadził w Zakonie ostry rygor. Stał się on samotnikiem, miał problemy z alkoholem, unikał uczt. Miał dylemat, czy podjąć kroki ku wyzwoleniu ojczyzny czy nie. W podjęciu decyzji pomógł mu Halban. Konrad nieudolnie dowodził wojskami krzyżackimi w bitwie z Litwą co przyniosło jego rodakom zwycięstwo. Ojczyzna bohatera została oswobodzona. Konrad powinien być szczęśliwy, ale wewnętrznie czuł się rozdarty, gdyż cel osiągnął podstępem. Aldona nie chciała wrócić do męża, gdyż nie widziała dla nich wspólnej przyszłości po tak wielu zmianach, jakie zaszły w nich obojgu. Żywot Konrada skończył się samobójstwem.
Konrad Wallenrod to postać niejednoznaczna. Sprzeniewierzył się wszelkim zasadom etosu rycerskiego. Można go uznać także za postać tragiczną, której trudna sytuacja wiązała się z podjęciem decyzji o wszczęciu nieczystej walki z Krzyżakami dla ratowania ojczyzny. Jego postawę odzwierciedlają słowa Macchiavellego z ?Księcia?:
?Macie bowiem wiedzieć, że są dwa sposoby walczenia- trzeba być lisem i lwem.?